Cá nhân cư trú theo thuế TNCN theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP là gì? Quyền lợi và nghĩa vụ kiểm tra thuế

Cá nhân cư trú theo thuế TNCN theo Nghị định 253/2026 là gì?

Theo quy định tại Điều 4 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, cá nhân được xác định là cư trú khi đáp ứng một trong các điều kiện tại khoản 2 Điều 2 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Cụ thể:

1. Thời gian có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên, tính trong một năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam. Ngày đến và ngày đi đều được tính là 1 ngày, trường hợp nhập cảnh và xuất cảnh trong cùng ngày được tính là một ngày cư trú. Thời điểm tính ngày đến và đi dựa trên dấu xuất nhập cảnh trên hộ chiếu hoặc giấy tờ liên quan.
2. Cá nhân có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam theo hai trường hợp sau:
   • Có nơi đăng ký thường trú: Đối với công dân Việt Nam là nơi cư trú ổn định và được đăng ký theo luật cư trú. Người nước ngoài là nơi ghi trên Thẻ thường trú hoặc tạm trú do Bộ Công an cấp.
   • Thuê nhà ở tại Việt Nam: Cá nhân chưa có nơi ở đăng ký thường trú nhưng có hợp đồng thuê nhà để ở trên 183 ngày trong năm tính thuế. Nhà thuê có thể là khách sạn, nhà nghỉ, nơi làm việc hay cơ sở do người sử dụng lao động thuê cho người lao động.
3. Trường hợp có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam nhưng thời gian ở thực tế chưa đủ 183 ngày, nếu cá nhân không thể chứng minh là đối tượng cư trú của nước khác, thì vẫn được coi là cá nhân cư trú tại Việt Nam. Việc chứng minh cư trú nước ngoài dựa trên Giấy chứng nhận cư trú hoặc hộ chiếu trong trường hợp Việt Nam và nước đối tác đã ký hiệp định tránh đánh thuế hai lần mà không có quy định cấp giấy chứng nhận.

Quyền và nghĩa vụ của người nộp thuế trong kiểm tra thuế

Dựa trên khoản 4 Điều 22 Luật Quản lý thuế 2025, người nộp thuế có các quyền và nghĩa vụ khi cơ quan thuế tiến hành kiểm tra thuế như sau:

• Quyền: Được thực hiện theo quy định tại Điểm e và Điểm r Khoản 1 Điều 37 Luật Quản lý thuế 2025 cùng các quy định về kiểm tra chuyên ngành, bao gồm quyền được biết, quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp trong quá trình kiểm tra thuế.
• Nghĩa vụ: Thực hiện theo Điểm p Khoản 2 Điều 37 Luật Quản lý thuế 2025 và quy định khác về kiểm tra chuyên ngành, bao gồm cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan và tạo điều kiện cho cơ quan thuế thực hiện kiểm tra.

Nội dung quản lý thuế theo Luật Quản lý thuế 2025

Luật Quản lý thuế 2025 tại khoản 3 Điều 5 xác định 3 nhóm nội dung quản lý thuế cơ bản gồm:

• Quản lý theo nhóm người nộp thuế.
• Các nội dung quản lý thuế chi tiết như đăng ký thuế; khai báo, tính và khấu trừ thuế; nộp thuế và các khoản liên quan như tiền chậm nộp, tiền phạt; hoàn thuế; xử lý và miễn giảm thuế; cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế;
• Các hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế; quản lý rủi ro; quản lý thông tin người nộp thuế và hóa đơn chứng từ; kiểm tra thuế; phòng chống vi phạm pháp luật về thuế; giải quyết khiếu nại, tố cáo; hợp tác quốc tế về thuế.

Đồng thời, cơ quan thuế sử dụng các nội dung này để quản lý các khoản thu khác theo các quy định pháp luật liên quan.

Tác động và lưu ý dành cho doanh nghiệp, phòng nhân sự và kế toán

Việc hiểu rõ quy định về cá nhân cư trú theo Nghị định 253/2026 giúp doanh nghiệp xác định chính xác đối tượng chịu thuế thu nhập cá nhân, từ đó thực hiện khấu trừ và kê khai đúng nghĩa vụ thuế. Đồng thời, nắm rõ quyền và nghĩa vụ khi bị kiểm tra thuế giúp doanh nghiệp, phòng nhân sự và bộ phận kế toán chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu, đảm bảo hợp tác tốt với cơ quan thuế, tránh rủi ro vi phạm và xử phạt.

Doanh nghiệp cần rà soát kỹ hợp đồng thuê nhà, chứng minh nơi cư trú của nhân viên cũng như cập nhật thường xuyên các văn bản pháp luật mới để tuân thủ quy định hiện hành về thuế TNCN.

Việc cần làm của doanh nghiệp và người lao động

• Xác minh và ghi nhận đúng thời gian cá nhân có mặt tại Việt Nam, đồng thời lưu giữ các giấy tờ xác nhận nhập cảnh, xuất cảnh.
• Đối với người lao động có nơi ở thường xuyên, doanh nghiệp cần đảm bảo các giấy tờ chứng minh nơi cư trú, hợp đồng thuê nhà, để xác định chính xác tình trạng cư trú phục vụ khấu trừ thuế.
• Cập nhật và thực hiện quyền, nghĩa vụ khi cơ quan thuế kiểm tra, phối hợp cung cấp hồ sơ đầy đủ theo quy định.
• Luôn theo dõi các quy định mới, tư vấn pháp lý khi cần để đảm bảo tuân thủ luật thuế thu nhập cá nhân và luật quản lý thuế.

Tư vấn Doanh nghiệpTư vấn cá nhânEmail

Doanh nghiệp:0969 798 944 | Cá nhân:0984 394 338

Email:hrspring.vn@gmail.com

Địa chỉ: KĐT Vinhome Gardenia Hàm Nghi, Cầu Diễn, Nam Từ Liêm, Hà Nội

Dịch vụ:Chiến lược nhân sựThiết kế tổ chứcLương thưởng & Hiệu suất

Mentoring:Mentoring HRMentoring Quản lý