Đi làm ngày lễ có được nghỉ bù vào ngày khác không?

Người lao động có bắt buộc đi làm ngày lễ?

Theo Điều 112 Bộ luật Lao động 2019, người lao động được nghỉ làm hưởng nguyên lương trong các ngày lễ sau:

• Tết Dương lịch: 01 ngày (ngày 01 tháng 01 dương lịch);
• Tết Âm lịch: 05 ngày;
• Ngày Chiến thắng: 01 ngày (ngày 30 tháng 4 dương lịch);
• Ngày Quốc tế Lao động: 01 ngày (ngày 01 tháng 5 dương lịch);
• Quốc khánh: 02 ngày (ngày 02 tháng 9 dương lịch và 01 ngày liền kề trước hoặc sau);
• Giỗ Tổ Hùng Vương: 01 ngày (ngày 10 tháng 3 âm lịch).

Như vậy, trong các ngày lễ nêu trên, người lao động được nghỉ và vẫn hưởng nguyên lương.

Nếu làm việc trong các ngày này, người lao động được tính là làm thêm giờ. Tuy nhiên, theo điểm a khoản 2 Điều 107 Bộ luật Lao động 2019 và điểm a khoản 1 Điều 59 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, người sử dụng lao động chỉ được huy động người lao động làm thêm giờ khi có sự đồng ý của họ về:

• Thời gian làm thêm;
• Địa điểm làm thêm;
• Công việc làm thêm.

Do đó, việc đi làm ngày lễ là hoàn toàn tự nguyện, người lao động có quyền từ chối nếu không đồng ý làm thêm giờ.

Trường hợp đặc biệt

Theo Điều 108 Bộ luật Lao động 2019, một số công việc đặc thù (như khai thác dầu khí, làm việc trên biển, thợ lặn, hầm lò, ứng dụng bức xạ, kỹ thuật sóng cao tần, công việc thường trực 24/24h…) có chế độ nghỉ lễ riêng do Bộ quản lý ngành quy định sau khi thống nhất với Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

Ví dụ: Với người lao động trong lĩnh vực thăm dò, khai thác dầu khí trên biển – theo Điều 10 Thông tư 24/2015/TT-BCT, nếu ngày nghỉ lễ trùng với phiên làm việc, họ vẫn phải làm việc và được thanh toán tiền lương làm thêm giờ theo quy định.

Đi làm ngày lễ có được nghỉ bù vào ngày khác không?

Theo khoản 3 Điều 111 Bộ luật Lao động 2019:

“Nếu ngày nghỉ hằng tuần trùng với ngày nghỉ lễ, tết quy định tại khoản 1 Điều 112 của Bộ luật này thì người lao động được nghỉ bù ngày nghỉ hằng tuần vào ngày làm việc kế tiếp.”

Như vậy, chỉ khi ngày nghỉ hằng tuần trùng với ngày lễ thì người lao động mới được nghỉ bù vào ngày làm việc kế tiếp.

Trước đây, theo khoản 3 Điều 4 Nghị định 45/2013/NĐ-CP (đã hết hiệu lực), sau mỗi đợt làm thêm tối đa 07 ngày liên tục trong tháng, doanh nghiệp phải bố trí nghỉ bù số thời gian đã không được nghỉ. Tuy nhiên, hiện nay quy định này không còn.

Kết luận: Pháp luật hiện hành không quy định nghỉ bù cho người đi làm vào ngày lễ, chỉ được tính tiền lương làm thêm giờ. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn linh hoạt cho người lao động nghỉ bù sau dịp lễ theo thỏa thuận nội bộ.

Ép người lao động đi làm ngày lễ – Doanh nghiệp bị phạt nặng

Như đã nêu, người sử dụng lao động chỉ được huy động làm thêm giờ khi có sự đồng ý của người lao động. Nếu ép buộc làm việc vào ngày lễ, doanh nghiệp sẽ bị xử phạt theo khoản 3 Điều 17 Nghị định 28/2020/NĐ-CP:

“Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có hành vi huy động người lao động làm thêm giờ mà không được sự đồng ý của họ, trừ trường hợp theo quy định tại Điều 107 của Bộ luật Lao động.”

Mức phạt này cao gấp 20 lần so với trước đây. Vì vậy, doanh nghiệp cần tuân thủ nghiêm các quy định để tránh bị xử phạt.