Sét là hiện tượng quen thuộc nhưng điều kích hoạt những tia sét vẫn là một bí ẩn lớn với khoa học

https://photo2.tinhte.vn/data/attachment-files/2025/04/8710341_Lightning_Mystery_Cloud.jpeg

Việc quan sát những đám mây sét ngoài không gian cũng mang lại một số thông tin quan trọng

Ngoài ra, trong vài thập kỷ gần đây, khi ngành công nghiệp hàng không vũ trụ phát triển, các vệ tinh và tàu con thoi của [URL='https://tinhte.vn/tag/nasa']NASA đã giúp các nhà khoa học có cái nhìn mới về sét từ bên ngoài khí quyển. Từ những năm 1990, NASA phát hiện ra những tia [URL='https://tinhte.vn/tag/gamma']gamma cực mạnh phát ra từ khí quyển Trái Đất – gọi là TGF (Terrestrial Gamma-ray Flashes). Những tia gamma này có nguồn gốc từ các đám mây giông và thường liên quan đến hoạt động sét, qua đó mang lại ý tưởng rằng các quá trình năng lượng cao có thể đóng vai trò khởi phát những tia sét.

Khóa học SprinGO phù hợp

Thiết kế Tổng đãi ngộ (Total Rewards) theo khung SHRM

Khóa học “Thiết kế Tổng phần thưởng (Total Reward) chuẩn khung SHRM” giúp bạn nắm vững toàn bộ hệ thống đãi ngộ theo chuẩn...

Xem khóa học

Một giả thuyết nổi bật khác là các hạt năng lượng cao, đặc biệt là các electron được tăng tốc bởi bức xạ vũ trụ, có thể là yếu tố khởi phát tia sét. Trong điều kiện trường điện mạnh bên trong mây, các electron này có thể lao đi gần tốc độ ánh sáng, va chạm với các nguyên tử và giải phóng thêm electron. Điều này sẽ tạo ra một dòng thác điện tử (electron avalanche). Quá trình này có thể đủ mạnh để vượt qua ngưỡng cách điện của không khí. Kèm theo dòng thác điện tử này, những va chạm giữa các electron và nguyên tử có thể phát ra tia gamma. Điều này cho thấy rằng các quá trình vật lý cực đoan vẫn đang diễn ra ở ngay trong khí quyển của Trái Đất.

Phát hiện mới: Sự rực sáng của tia gamma và vòng lặp phản hồi positron

Năm 2023, một nhóm nhà khoa học [URL='https://tinhte.vn/tag/na-uy-2']Na Uy đã dùng một chiếc máy bay do thám thời Chiến tranh Lạnh được NASA cải tiến thành phòng thí nghiệm bay – tên là [URL='https://tinhte.vn/tag/er-2']ER-2, để nghiên cứu trực tiếp các đám mây phát tia gamma ở vùng Caribe.
Họ phát hiện ra một đám mây phát gamma kéo dài hàng giờ, trải dài trên một khu vực rộng hàng nghìn kilo mét vuông. Đam mây gamma này phát ra ánh sáng không đều mà nhấp nhô như một nồi nước sôi. Ngoài ra, họ còn ghi nhận một hiện tượng hoàn toàn mới: các tia gamma nhấp nháy (flickering gamma-ray flashes) với thời gian kéo dài hơn TGF nhưng ngắn hơn các “gamma glow” kéo dài hàng phút. Điều đặc biệt là sau các tia chớp nháy này, sét thường xuất hiện và hoạt động rất dữ dội.

[URL='https://blockads.fivefilters.org']Adblock test [URL='https://blockads.fivefilters.org/acceptable.html'](Why?)

[url="https://tinhte.vn/thread/set-la-hien-tuong-quen-thuoc-nhung-dieu-kich-hoat-nhung-tia-set-van-la-mot-bi-an-lon-voi-khoa-hoc.4006552/"]Continue reading…